Op een boot heeft het doorspoelen van het toilet niet hetzelfde resultaat als in een woning die is aangesloten op het riool. De afgevoerde stoffen beginnen een technisch traject dat reservoirs, pompen en specifieke regelgeving mobiliseert, afhankelijk van het type vaartuig en het vaargebied.
Zwarte en grijze wateren: wat elke stroom aan boord bevat
Voordat we het traject van het afval begrijpen, moeten we twee categorieën vloeistofafvoer onderscheiden. Zwarte wateren verwijzen uitsluitend naar de afvloeiingen van de toiletten aan boord: fecaliën, urine en spoelwater. De grijze wateren komen van de gootstenen, douches en wasmachines aan boord.
Ook interessant : Tips om afval in het dagelijks leven te verminderen
Deze onderscheid is niet onbelangrijk. De regelgeving behandelt deze twee stromen op heel verschillende manieren. Zwarte wateren zijn onderworpen aan strikte regels voor opslag en afvoer, terwijl grijze wateren in de meeste Europese vaargebieden minder strikte regels hebben.
Om precies te weten waar de toiletten van boten naartoe gaan, moet het volledige circuit worden onderzocht, van het verzamelreservoir tot het pomppunt aan de kade.
Aanrader : Ontdek alle must-do activiteiten in uw regio
Retentiereservoir en MARPOL-conventie: het technische kader voor opslag
De internationale MARPOL-conventie (International Convention for the Prevention of Pollution from Ships) stelt het fundamentele principe vast: zwarte wateren mogen niet rechtstreeks in de kustwateren worden geloosd. Elk schip moet beschikken over een retentiesysteem of een goedgekeurd behandelingssysteem.
Op een zeilboot of een plezierjacht is het meest voorkomende systeem de retentietank (ook wel zwartwaterreservoir genoemd). De stoffen worden van de toiletpot via een handmatige of elektrische pomp naar dit waterdichte reservoir geleid, dat onder de waterlijn of in een speciaal compartiment is geïnstalleerd.
De capaciteit van deze tanks varieert afhankelijk van de grootte van de boot. Op gangbare plezierboten blijft deze bescheiden, wat regelmatige ledigingen vereist. Het reservoir verzamelt de afvloeiingen totdat de pleziervaarder toegang heeft tot een havenpomppunt.
Pomppunt: de verplichte stop in de haven
De lediging vindt plaats in speciale stations, meestal gelegen op de steigers van de jachthavens. Een pomp slang wordt aangesloten op de doorvoer van de boot, en de zwarte wateren worden naar het aardse rioleringsnet gezogen.
De afgelopen jaren hebben verschillende Franse havens deze operatie gestructureerd. De haven van Santa Lucia in Saint-Raphaël bijvoorbeeld, vereist nu tijdslots doordeweeks en een afspraakensysteem voor de lediging van zwarte wateren. Dit soort organisatie, dat steeds gebruikelijker wordt, is bedoeld om overlast te beperken en een correcte behandeling van de afvloeiingen te waarborgen.
- De pleziervaarder maakt een afspraak bij de havenmeester voor een pomptijdslot
- De aansluiting gebeurt via een gestandaardiseerde doorvoer die is verbonden met het retentiereservoir
- De gepompte afvloeiingen komen in het gemeentelijke rioleringsnet voor behandeling in een zuiveringsinstallatie
- Wild ledigen in haven- of kustgebieden kan leiden tot sancties
Cassette-toiletten en gescheiden droogtoiletten: de alternatieven voor het klassieke circuit
Het vaste retentiereservoir is niet de enige optie. Twee alternatieve technologieën wijzigen het traject van het afval op significante wijze.
Cassette-toiletten slaan de stoffen op in een verwijderbare bak die handmatig wordt verwijderd om te worden geleegd op een inzamelpunt aan land. Chemische of biologische additieven verminderen de geuren en vergemakkelijken de gedeeltelijke afbraak tijdens de opslag. Dit systeem is vaak te vinden op kleine plezierboten en kanaalboten.
De zogenaamde “gescheiden droogtoiletten” werken volgens een ander principe. Ze scheiden de vloeistoffen van de vaste stoffen al bij de inzameling, zonder spoelwater. De urine wordt naar een apart reservoir geleid, terwijl de vaste stoffen worden verzameld in een container met absorberend substraat. In tegenstelling tot een wijdverspreide opvatting, voeren deze apparaten geen compostering aan boord uit: ze beperken zich tot drogen en scheiden, wat het transport en de verwijdering aan land vergemakkelijkt.
Concreet voordeel voor het beheer aan boord
De afwezigheid van water in het circuit van de droogtoiletten elimineert verschillende klassieke problemen: geen zwartwaterreservoir dat geleegd moet worden, geen pomp die kan vastlopen, geen geuren die verband houden met de stagnatie van vloeibare afvloeiingen. Ook het volume dat moet worden afgevoerd, vermindert, wat de bezoeken aan de kade spreidt.
Cruiseboten: een afvallogistiek op industriële schaal
Op cruise-schepen bereikt het traject van het afval een hoger niveau van complexiteit. De volumes die door duizenden passagiers worden gegenereerd, vereisen ingebouwde behandelingsstations die in staat zijn om de afvloeiingen te filteren, te desinfecteren en soms de behandelde afvloeiingen in zee te lozen, in overeenstemming met de door MARPOL toegestane zones.
Het beheer van vast afval (huishoudelijk afval, verpakkingen) volgt een parallel circuit. Recente innovaties omvatten geïntegreerde gescheiden afvalsystemen en samendrukbare vuilnisbakken die in staat zijn om het volume van het afval aanzienlijk te verminderen, wat de frequentie van het lossen tijdens de tussenstops vermindert.
De lokale regelgeving voegt extra beperkingen toe. In Huningue vereisen de geldende regels dat afval alleen van cruise-schepen mag worden gehaald wanneer de inzameltruck al aan de kade is gepositioneerd, en het ophalen is beperkt tot specifieke dagen. Dit soort regeling verandert de logistiek aan boord: de bemanning moet de tijdelijke opslag plannen op basis van de havenplanning.
- Zwarte wateren passeren een ingebouwd behandelingsstation voordat enige toegestane lozing plaatsvindt
- Vast afval wordt aan boord gesorteerd en samengeperst om de volumes te beperken die moeten worden gelost
- De tussenstops worden gedeeltelijk gepland rond de inzameltijdslots die door de havens zijn opgelegd
Het traject van het afval in de toiletten van een boot hangt dus af van het type vaartuig, het geïnstalleerde sanitaire systeem en het vaargebied. Geen van deze circuits eindigt in de zee, althans niet zonder voorafgaande behandeling die voldoet aan de internationale normen. De meest zichtbare schakel voor pleziervaarders blijft het havenpomppunt, waarvan de toegang, georganiseerd in tijdslots, geleidelijk de norm wordt in de Franse havens.